BlockWerk Documentatie
d/dt

Derivative

Continuous

Het Derivative-blok berekent de numerieke tijdsafgeleide (de veranderingssnelheid) van een ingangssignaal via de achterwaartse differentiemethode. Een optionele filtercoëfficiënt kan worden ingeschakeld om de versterking van hoogfrequente ruis effectief te onderdrukken.

Simuleren in BlockWerk

Interactieve sandbox direct in je browser — geen installatie, aangedreven door WebAssembly.

Simuleren in BlockWerk →

Wiskundig Model

Zuivere Differentiator (filterCoefficient = 0)

dydt≈un−un−1Δt\frac{dy}{dt} \approx \frac{u_n - u_{n-1}}{\Delta t}

Gefilterde Differentiator (filterCoefficient = N > 0)

Overdrachtsfunctie: H(s) = \frac{N \cdot s}{s + N}
Discreet: D[k] = \frac{N \cdot (u[k] - u[k-1]) + D[k-1]}{1 + N \cdot \Delta t}

Waarbij:

  • unu_n het huidige ingangssignaal is
  • un−1u_{n-1} het vorige ingangssignaal is
  • Δt\Delta t de simulatiestapgrootte (sample time) is
  • NN de filtercoëfficiënt is (hogere NN betekent minder filtering)

Ingangen & Uitgangen

Direction ID Label Type Status
→ In in Input number Required
← Out out Output number Output

Parameters

Parameters Label Type Standaard Beschrijving
filterCoefficient Filter Coefficient (N) number 100 Implements H(s) = N·s/(s+N). N=0 disables the block (output = 0). N sets the filter bandwidth in rad/s — higher N gives a faster, more accurate derivative but amplifies noise. Practical range: 5–100. Rule of thumb: N ≈ 5–10× the highest signal frequency of interest.

Gebruiksvoorbeelden

Helling Differentiëren

Een lineaire helling met een hellingshoek van 2 V/s2 \text{ V/s} aangesloten op de Derivative levert een constante uitvoer van 2 V2 \text{ V} op: de afgeleide van een rechte lijn is zijn richtingscoëfficiënt.

D-Actie in een Regellus

Sluit het foutsignaal aan op de Derivative, schaal met een Gain (KdK_d), en tel op bij de P- en I-termen voor voorspellende demping van oscillaties.

Opmerkingen & Best Practices

  • Pure Differentiator: Achterwaartse differentie, optioneel gefilterd.
  • Ruisgevoelig: Hoge frequenties worden lineair met ω\omega versterkt; gebruik NN om meetruis te dempen.
  • Onmisbaar voor Regeltechniek: Vormt de D-actie (demping) in PID-regelaars.
  • Inverse van Integrator: Heffing van de Integrator voor dynamische systeemanalyse.
  • Eerste Stap Bescherming: Geeft altijd 00 bij stap 0 ter voorkoming van initiële spikes.

Gerelateerde Componenten

  • Integrator: Inverse bewerking (tijdsintegratie)
  • PIDController: Bevat een kant-en-klare gefilterde afgeleide
  • TransferFunction: Algemene continue dynamische systemen
  • LowPassFilter: Dedicated laagdoorlaatfilter voor ruizige sensoren